ระยะเวลาเกือบ ๑๐ ปี ของการคัดค้านโรงไฟฟ้าถ่านหินบ่อนอกนั้น นานมากพอสำหรับการพิสูจน์ความหนักแน่นและยืนหยัดของผู้นำชาวบ้านตัวจริง ที่ชื่อ เจริญ วัดอักษร ที่ได้ทำหน้าที่ประธานกลุ่มรักษ์ท้องถิ่นบ่อนอกอย่างยิ่งใหญ่ตราบจนลมหายใจสุดท้าย
เจริญ วัดอักษร จากไปแล้ว แต่สิ่งที่เขาได้ทำ จะยังคงอยู่ไปตลอดกาล เพราะการเสียสละแรงกายแรงใจในการทุ่มเทต่อสู้ภัยร้ายจากโรงไฟฟ้าถ่านหินบ่อนอก-หินกรูด ทำให้ชุมชนรอดพ้นจากภัยคุกคามต่อสุขภาพของมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
การเผาไหม้ถ่านหินปล่อยก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ก่อให้เกิดโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ทำลายพืชผลเรือกสวนไร่นา ก่อให้เกิดฝนกรดที่มีพิษร้ายแรง การทำเหมืองทำให้คนงานเป็นโรคฝุ่นจับปอด เสียชีวิตจากอุบัติเหตุ และทำให้ชุมชนทั้งชุมชนต้องย้ายถิ่นฐาน อันเนื่องมาจากไฟถ่านหินที่เกิดการสันดาปขึ้นเอง ดินถล่ม และการปนเปื้อนของแหล่งน้ำ การเผาไหม้และการทำเหมืองถ่านหินปล่อยสารปรอท สารหนู ซึ่งปนเปื้อนพืชพันธุ์ พืชผล แหล่งน้ำและดิน และ ทำลายชีวิตคนและสัตว์ ข้อมูลเพิ่มเติม: รายงาน "ต้นทุนจริงของถ่านหิน"
ถ่านหินเป็นแหล่งปลดปล่อยมลพิษที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ไม่ว่าจะเป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ออกไซด์ของไนโตรเจน และก๊าซมีเทน ก๊าซเหล่านี้ไม่เพียงแต่เป็นสาเหตุให้เกิดปัญหาการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ แต่ยังก่อให้เกิดปัญหาฝนกรดและหมอกควันพิษอีกด้วย
ระดับน้ำทะเลที่เพิ่มขึ้น และเหตุการณ์สภาพภูมิอากาศที่รุนแรงและฉับพลัน กำลังเป็นมหันตภัยคุกคามโลก มีการคาดการณ์ว่าความอดอยากและการขาดแคลนน้ำในระดับที่ไม่เคยเป็นมาก่อน จะเกิดขึ้นภายใน 20 ปีข้างหน้า อันเนื่องมาจากภาวะโลกร้อน แต่เรายังมีโอกาส และยังมีเวลา เพื่อการปฏิวัติพลังงาน อันมีหัวใจสำคัญอยู่ที่พลังงานหมุนเวียน และมาตรการประสิทธิภาพทางพลังงาน ซึ่งจะทำให้ระบบพลังงานที่เป็นอยู่ได้เปลี่ยนผ่านไปสู่ระบบเศรษฐกิจที่ยั่งยืน โดยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงอยู่ในระดับที่ทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกเพิ่มขึ้นไม่เกิน 2 องศาเซลเซียส ทั้งนี้เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบที่เป็นหายนะภัยร้ายแรงที่สุด
การยืนหยัดต่อสู้อย่างสันติ เพื่อปกป้องที่ดินสาธารณะของชุมชนให้พ้นจากการบุกรุกของนายทุนและผู้มีอิทธิพล เป็นอีกแบบอย่างหนึ่งของคนเล็กๆ ในสังคมไทย ที่ได้เสียสละตนเองเพื่อรักษาสมบัติชุมชนไว้ให้แก่ลูกหลานในวันข้างหน้า ไม่ให้เป็นตกเหยื่อของความฉ้อฉลของนายทุนร่วมกับข้าราชการ
การต่อสู้ที่กล้าหาญ เปิดเผย และตรงไปตรงมาของเจริญ วัดอักษร จะเป็นแบบอย่างแก่คนเล็กๆ อีกมากในเมืองไทย ให้เกิดสำนึกถึงพลังอำนาจที่แท้จริงของตนเอง และไม่ยอมปล่อยให้ตัวเป็นผู้ถูกเอารัดเอาเปรียบอย่างไม่มีที่สิ้นสุดตลอดไป เพียงสำนึกตระหนักถึงพลังของตัวเองของคนเล็กๆ ในเมืองไทย ซึ่งเขามีส่วนในการปลุกเร้าขึ้นนี้ จะทำให้โฉมหน้าของเมืองไทยเปลี่ยนไปอย่างมาก ประชาธิปไตยที่แท้จริงจะเกิดขึ้นไม่ได้ ถ้าถ้าปราศจากสำนึกเช่นนี้ของคนเล็กๆ ทั่วไป
เจริญ วัดอักษรไม่สามารถยืนหยัดต่อสู้ได้อีกแล้ว แต่การต่อสู้จะยังคงอยู่ เพราะการจัดองค์กรตามแนวทางประชาธิปไตยอันสุขุมรอบคอบ ได้เปิดโอกาสให้ทุกคนเข้ามามีส่วนร่วมอย่างเสมอภาค เป็นแบบอย่างของการจัดองค์กรของคนเล็กๆ ฉะนั้นแม้จะสูญเสียผู้นำอย่างเจริญ วัดอักษรไป ก็ไม่มีใครหวั่นไหว องค์กรยังอยู่ การต่อสู้ยังอยู่ และจิตใจหาญกล้าเพื่อความเป็นธรรมก็ยังดำรงอยู่อย่างมั่นคง
การจากไปของเจริญวัดอักษร เป็นแบบอย่างของการต่อสู้คัดค้านถ่านหินโดยชุมชน ซึ่งขณะนี้ตระหนักเป็นอย่างดีว่าพวกเขานั่นเองที่จะเป็นผู้ได้รับผลกระทบที่ร้ายแรงที่สุดจากมลพิษ และภาวะโลกร้อน
